SÜRDÜRÜLEBİLİR FİNANSMAN

TSKB sürdürülebilir finansman felsefesini misyonu, vizyonu, hedefleri, politikaları, standartları ve iş süreçlerinde başarıyla içselleştirmiş bir bankadır.

Kendini uzun vadede konumlayabilen ve stratejik bir bakış açısına sahip olan TSKB, gerek Türkiye’de gerek dünyada farklı sektörlerde ortaya çıkan trendleri, fırsatları ve tehditleri yakından takip etmekte, politikalarını, sektörel önceliklerini ve ürün-hizmet gamını bunlara uygun olarak yapılandırmaktadır.

Yakın geçmişte, dünya çapında yenilenebilir enerjinin yanı sıra çevre ve enerjide verimlilik sektörlerinin de ön plana çıktıkları ve giderek önem kazandıkları gözlenmiştir. TSKB 2003 yılında yenilenebilir enerjiyi Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınmasını destekleyecek kilit sektörlerden biri olarak tanımlamış ve bu işkoluna artan oranda odaklanma kararı almıştır. Geçen yedi yıllık süre sonunda, yenilenebilir enerji ve enerji dağıtımı sektörleri TSKB’nin toplam kredi portföyünün önemli bir bölümünü oluşturur hale gelmiştir.

TSKB ve iklim değişikliği
İklim değişikliğiyle mücadele, karbon azaltıcı veya ikame edici teknolojilerin dünya çapında ve hızla devreye alınmasını gerektirmektedir. Yapılan projeksiyonlara göre dünyamız ekonomik büyümesini sürdürebilmek ve karbondioksit (CO2) konsantrasyonunu yönetilebilir seviyelerde tutabilmek için, 2050 yılında günümüzde ürettiğinin iki katı fazla enerjiyi, günümüz karbon salımının yarısına çok yakın bir seviyede üretmek zorunda kalacaktır.

Toplam sera gazı emisyonları, sanayileşmenin ivme kazandığı 1950’li yıllardan bugüne kadar hızlı bir artış göstermiştir. Günümüzde, sera gazı emisyon artışının bu hızla devamı halinde insanlığın geleceğini tehdit eden bir durumun ortaya çıkacağı konusunda önemli ölçüde görüş birliği sağlanmış; gerek hükümetler gerekse şirketler ve STK’ları nezdindeki çalışmalar büyük hız kazanmıştır. Bu kritik koşullarda, dünyanın her ülkesinde bankalara çevresel risklerin yönetimi ve sürdürülebilir finansman modellerinin geliştirilmesi eksenlerinde önemli görevler düşecektir.

Dünyanın en önemli gündem konularından birini oluşturan iklim değişikliği, TSKB’nin Çevre Politikası’nın ilk sırasında yer almaktadır.

TSKB, müşterilerine kullandırmakta olduğu kredilerde çevrenin korunması şartlarını arayan ve bu anlamdaki uygunluğu kredinin ömrü boyunca titizlikle takip eden bir politika izlemektedir. TSKB kredilendireceği projelerde, kullanılan doğal ve tükenebilir kaynakların (enerji, hammadde, su ve diğer girdiler) verimli kullanılması, geri dönüşebilen malzemelerin geri toplanması/tekrar kullanılması veya ekonomiye yeniden kazandırılması konularına büyük önem ve öncelik vermektedir.

Çevresel risklerin yönetimi, her bir proje bazında çok sayıda faktörün dengelenmesini gerektirmektedir. Örneğin bir hidroelektrik enerji santrali projesi yenilenebilir bir enerji kaynağını öngörmekle birlikte santralin inşaat aşamasında çevre, doğal hayat ve sosyal açılarından olumsuz etkiler ortaya çıkabilmektedir. TSKB’nin çevresel risk politikaları finansal kaynakların en kaliteli ve doğru projelere yönlendirilmesini hedeflemektedir. Finanse edilen projelerde çevresel etkilerin azaltılması veya yok edilmesi özel önem arz etmektedir.

Yenilenebilir enerji: gelecek nesillere temiz bir dünya bırakmak için

Yıllık 194 GWh ölçülebilir enerji tüketimi ve enerji tüketiminde yıllık %6–7 büyüme oranı ile Türkiye en hızlı gelişen temel enerji piyasalarından birisidir.

2005 yılında yenilenebilir enerji ve 2007’de enerji verimliliği kanunlarını çıkaran Türkiye; rüzgâr, su ve ısı enerjisi başta olmak üzere farklı alanlarda azımsanmayacak miktarda yenilebilir enerji potansiyeline sahiptir. 1987–2008 yılları arasında elektrik sektörüne yapılan toplam yatırım miktarı 45,3 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Türkiye’nin mevcut yenilenebilir enerji kaynakları kurulu kapasitesi 14.301 MW hidroelektrik, 658 MW rüzgâr, 77 MW jeotermal ve 81 MW biyogaz/biyo yakıttan oluşmaktadır.

Gelecek beş yıllık dönemde Türkiye’de yenilenebilir enerji alanında 5 milyar Euro'luk yatırım potansiyelinin bulunduğu hesaplanmaktadır.

Kaynaklar: TEİAŞ,  Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi, DPT, EÜAŞ, DSİ ve TSKB tahminleri

2007–2023 döneminde, Türkiye’de yaklaşık 59 milyar Euroluk çevre yatırımının gerçekleştirileceği tahmin edilmektedir.

Türkiye’de kaydedilmekte olan hızlı sanayileşme ve şehirleşme de çevresel yatırımların hızlanmasında rol oynayacaktır.  Avrupa Birliği (AB) üyeliğine doğru ilerlemekte bulunan Türkiye’nin 2007–2023 döneminde yaklaşık 59 milyar Euroluk çevre yatırımı gerçekleştirileceği; bunun 1/3’ünün özel sektör, 2/3’ünün ise kamu sektörü tarafından yapılacağı tahmin edilmektedir.

Kaynak: AB Entegre Çevre Uyum Stratejisi Projesi, Çevre ve Orman Bakanlığı, 2006

TSKB’ye göre yaşanabilir yarınlar için tek hedef “düşük karbon ekonomisi”dir.
TSKB, yaşanabilir yarınlar için düşük karbon ekonomisinin desteklenmesi ve geliştirilmesinin gereğine inanmaktadır. Banka, bu konuda gerek Türkiye’de gerek dünyada yaşanan değişimleri ve trendleri yakından izlemekte ve ürün-hizmet gamında gerekli olan değişiklikleri öncü ve yenilikçi iş yaklaşımının ışığında oluşturmaktadır.

TÜRKİYE SERA GAZI EMİSYONU

Türkiye’nin 2007 yılı sera gazı envanteri, 2006 yılına göre %12 artışla 373 milyon ton (Mt) CO2 eşdeğeri olarak açıklanmıştır. 1990 yılına göre artış %119’dur.

2007 yılı emisyonlarında CO2 eşdeğeri olarak en büyük payı %77 ile enerji kaynaklı emisyonlar alırken, ikinci sırayı %9 ile atıkların bertaraf edilmesi almaktadır. Tarımsal faaliyetler ve endüstriyel işlemler %7’şer paya sahiptir.

Kaynak: TÜİK 

Enerji, TSKB’nin öncelikli sektörlerindendir.
TSKB büyük gelecek öngördüğü enerji sektörüne desteğini artırarak devam ettirmektedir.

Ülkemizde bugüne kadar gerçekleştirilmiş bulunan en büyük proje finansmanlarında lider roller üstlenmiş bulunan Banka’nın finanse ettiği toplam yenilenebilir enerji projesi sayısı 2009/III çeyreğinde 80’e ulaşmıştır. Banka, bugüne kadar 150 civarında yenilenebilir enerji projesini detaylı olarak değerlendirmiştir.

TSKB’nin finanse ettiği enerji projeleri ile 2.218 MW kurulu güç planlanmış bulunmaktadır.

Bu seviye, Türkiye’nin toplam yenilenebilir enerji kurulu gücünün %15’ine, toplam kurulu gücünün %5’ine denk gelmektedir.

TSKB’nin finanse ettiği enerji projelerinin tamamı, Türkiye’nin mevcut fosil yakıt ağırlıklı enerji üretiminden yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişine hizmet etmektedir.

Bu projeler tamamlandığında Türkiye’nin toplam CO2 salımında 4 milyon tonun üzerinde azalma sağlanacaktır.

TSKB’NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ KREDİLERİ KULLANIMLARI (2009 III. ÇEYREK İTİBARİYLE)
Elektrik üretimi Finanse edilen yatırımlar
Kullanımı devam eden 1.260 milyon dolarlık kaynak, toplam kurulu gücü 2.218 MW ulaşması öngörülen 80 elektrik üretimi projesine tahsis edilmiştir. 72 adet (HES) hidroelektrik - Toplam 2.046 MW kurulu güç

4 adet (RES) rüzgar enerjisi - Toplam 94 MW kurulu güç

2 adet (JES) jeotermal enerjisi - Toplam 57 MW kurulu güç

2 adet biokütle (çöp gazına dayalı) - Toplam 21 MW kurulu güç
Doğal gaz dağıtım projeleri Türkiye çapında 17 bölgenin doğal gaz dağıtımı – 180 milyon dolar

Türkiye enerji yoğunluğu yüksek bir sanayiye sahiptir ve AB15 ülkelerinin 2 katına yakındır. Endüstrideki yüksek enerji yoğunluğunun azaltılması enerji verimliliğiyle mümkündür. Bu konu gerek iklim değişikliği gerek sürdürülebilir kalkınma açılarından kilit önem taşımaktadır.

TSKB 2009 yılında enerji verimliliği projelerinin finansmanına da başlamıştır.
TSKB yenilenebilir enerji yatırımlarının finansmanına 2009 yılında “enerji verimliliğini” de eklemiştir.

Türkiye hem fosil yakıta olan bağımlılığını hem de enerjinin milli gelir içindeki payını azaltmak zorundadır. Bu kapsamda enerji verimliliği projelerinin hızla hayata geçirilmesi ülkemiz için kaçınılmazdır. Diğer taraftan, dünya sera gazı salımlarının azaltılması ve iklim değişikliğiyle mücadele için yenilenebilir enerjiye geçmek ne kadar önemliyse, enerji verimliliği de aynı derecede önem taşımaktadır.

Bu konuda yüksek bir farkındalığa sahip bulunan TSKB 2009 yılında enerji verimliliği yatırım projelerini gündemine almış ve bu alandaki kapasitesini geliştirmeye başlamıştır. TSKB, rapor döneminde enerji sektörü portföyüne 3 enerji verimliliği projesi eklemiştir.

Bu yatırımlardan ikisi demir-çelik, bir adedi ise kağıt sektöründedir. Gerek demir-çelik gerekse kağıt sektörleri enerji kullanımının çok yoğun ve enerji tasarruf potansiyelinin yüksek olduğu sektörlerdir.

  • Demir-çelik sektöründe finanse edilen projelerden biri üretim vardiya sayısını artırarak fırın atık ısısının üretime yönlendirilmesini ve birim ürün başına düşen enerji yoğunluğunun azaltılmasını hedeflemektedir. Demir-çelik sektöründeki ikinci proje tesiste yer alan elektrik motorlarının değiştirilmesini, bazı üretim hatlarında enerji verimliliğine konu teknolojik değişikliklerin yapılmasını hedeflemektedir. Proje konusu yatırımla birim üretim başına düşen enerji yoğunluğu azalacaktır.
  • Kâğıt sektöründe TSKB tarafından kaynak aktarılan enerji verimliliği projesi, tesiste oluşan atık ısılar yardımıyla kağıt üretim hattındaki kuru madde oranının artırılmasını ve kağıt ünitesindeki toplam enerji tüketiminin azaltılmasını öngörmektedir.


2009 yılının önemli bir gelişmesi Dünya Bankası ve CTF - Temiz Teknoloji Fonu’ndan sağlanan 420 milyon dolarlık kredi olmuştur.
TSKB, 9 Haziran 2009 tarihinde imzalanan kredi sözleşmesi kapsamında 350 milyon doları Dünya Bankası ve 70 milyon dolarlık bölümü CTF (Clean Technology Fund – Temiz Teknoloji Fonu)’ten olmak üzere toplam 420 milyon dolar tutarında kredi sağlamıştır.

CTF, Dünya Bankası Grubu’nca kurulmuştur ve düşük karbon ekonomisine geçişte ülkelerin ihtiyaç duyacağı finansman kaynaklarının sağlanmasını hedeflemektedir.

CTF’nin dünya çapında kaynak aktardığı ilk ülkelerden biri Türkiye olurken, ülkemizde seçilen ilk iş ortaklarından biri yine TSKB olmuştur.

Çalışma kapsamında sağlanan kaynak, Türkiye genelinde özel sektöre ait firmaların yenilenebilir kaynaklara dayalı enerji üretimi ve enerji verimliliği alanlarında gerçekleştireceği yatırımların finansmanında kullanılacaktır.

TSKB çevre yatırımlarında da aktif rol alan bir bankadır.
TSKB, farklı sektörlerdeki çevre yatırımlarını finanse etmektedir. Banka’nın bu kapsamda finanse ettiği çevre yatırımı sayısı 18’e ulaşmıştır.

Finanse edilen çevre yatırımlarından örnekler:
  • Tekstil, gıda, otomotiv, kağıt sektörlerinde atık su arıtma tesisleri
  • Çimento, enerji ve otomotiv sektörlerinde gaz emisyonu azaltma ve toz tutma yatırımları
  • Kimya ve lojistik sektörlerinde AB normlarına uygunluk amaçlı yatırımları
  • Otomotiv sektöründe ISO 14001 Çevre Yönetim Standardı için yapılan proses geliştirme ve iyileştirme yatırımları
  • CO2 emisyonunun ve hava kirliliğinin azaltılmasına katkı sağlayacak doğal gaz dağıtım altyapı yatırımları
  • Metal işleme, ambalaj ve gıda sektörlerinde kaynak tasarrufunu ve enerji verimliliğini amaçlayan projeler
  • Liman işletmeciliğinde geri dönüşüm yatırımları.

Portföy yönetiminde TSKB’den yenilikçi ürünler

TSKB, 16 Ocak 2009 tarihinde %10 getiri garantili Temiz Enerji Fonu’nu ihraç etmiş ve yatırımcılara sunmuştur.  TSKB, Temiz Enerji Endeksi’ne dayanan Temiz Enerji Fonu ile Türkiye’de bir ilke imza atmıştır. Yatırım dünyasının yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve atık yönetimi ile ilgili piyasalara ilgisinin arttığı dönemde piyasa sunulan Temiz Enerji Fonu bu tip ürünlerden ilkidir.

TSKB, Temiz Enerji Fonu ile Türkiye’de çok farklı bir sosyal sorumluluk projesine imza atmıştır.
Banka, fon katılımcısı 348 kişinin, Türkiye ortalaması üzerinden hesaplanan karbon ayak izini gönüllü karbon piyasasından aldığı Gold Standart karbon kredisi ile silmiştir. TSKB, 1 Haziran 2009 tarihinde düzenlenen törenle bu konuya ilişkin hazırladığı sertifikaları yatırımcılara sunmuştur.


GOLD Karbon Kredisi Sertifikası
Görseli büyük görmek için üzerine tıklayınız.

%100 Ana Para Garantili Tarım Ürünleri Fonu 26 Haziran 2009 tarihinde TSKB önderliğinde beş aracı kurum tarafından yatırımcılara sunulmuştur. Türkiye’de tarım ürünlerine yatırım yapan ilk fon olma özelliğinin yanı sıra Fon, yatırımcısına %100 anapara garantisi vermektedir.

Dinamik Emtia Fonu, tarım, enerji, metal ve değerli madenlere yatırım yapan Türkiye’nin ilk geniş kapsamlı emtia fonudur ve 9 Ekim 2009 tarihinde yatırımcılara sunulmuştur. Fon, yatırımcılara %100 anapara garantisi sunmaktadır.


2009 tematik yatırım fonları ilanları
Görselleri büyük görmek için üzerine tıklayınız.