ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ (ÇYS)

2005 yılı, TSKB’nin çevre konusunu sistematik bir yapıya dönüştürmesi ve iş süreçlerinde içselleştirmesi açısından bir dönüm noktasıdır.

TSKB, 2005 yılında çevre konusunu daha sistematik bir şekilde yapılandırmaya ve Çevre Yönetim Sistemi (ÇYS) kurmaya karar vermiştir.

Çevre konusunda içsel kapasitenin ve yapılanmanın geliştirilmesi ve daha sistematik bir yapıya kazandırılması konusunda KfW’den destek önerisi gelmiş; KfW Çevre Yönetim Sistemi’nin kuruluşu sürecinde bu konudaki köklü bilgi birikimini TSKB’yle paylaşarak büyük destek ve katkı sağlamıştır.

Yapılan analiz ve değerlendirmeler sonucunda, TSKB çevresel konulardaki yaklaşımını dört temel noktada yapılandırmıştır;
  • Kredilendirme faaliyetinden kaynaklanan çevresel riskler: TSKB’nin dış çevre etkileri,
  • TSKB’nin operasyonel hizmetlerinden dolayı oluşan iç çevresel etkilerinin tanımlanması, kontrolü ve azaltımı: elektrik, su, doğal gaz kullanımı, kâğıt tüketimi ve CO2 emisyonu gibi operasyonel etkilerin kontrolü ve sistematik yönetimi,
  • TSKB’nin ürün ve hizmetlerinin sürdürülebilir bankacılık konularında yoğunlaşması: yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve çevre yatırımlarının finansmanı;
  • Tüm TSKB çalışanlarının ve paydaşlarının bu konularda sürekli bilgilendirilmesi ve süreçlere aktif olarak katılımının sağlanarak bu konulardaki duyarlılığın sürekli artırılması.

TSKB 2005 yılında ÇYS’nin kurulması çalışmalarına başlamış ve projeyi 2006 yılının sonunda başarıyla ve öngörülen takvim kapsamında tamamlanmıştır.

TSKB, ÇYS’ni “planla-yap-kontrol et-geliştir” olarak özetlenen “Deming Çemberi”ni baz alarak yapılandırmıştır.

Sistemin bağımsız denetim ve belgelendirme çalışması TUV Rheinland (Almanya) tarafından gerçekleştirilmiş ve TSKB ÇYS 22 Aralık 2006 tarihinde ISO 14001 Sertifikası ile belgelendirilmiştir.

TSKB, Çevre Yönetim Sistemi kuran ilk Türk bankasıdır.
TSKB’de çevrenin korunmasına dair gerçekleştirilen çalışmaların tamamı TSKB Çevre Politikası ve Çevre Yönetim Sistemi (ÇYS) kapsamında yürütülmektedir.
ISO 14001

TSKB, 22 Aralık 2006 tarihinde ISO 14001 Belgelendirme, 10 Ocak 2008 ve 19 Aralık 2008 tarihlerinde ise belge devamlılık denetimlerini başarıyla tamamlamıştır. Yapılan denetimlerin sonunda, TSKB’nin hazırladığı ÇYS’nin ISO 14001 uluslararası sertifikasyon için tüm gereklilikleri karşıladığı belirlenmiştir.  TSKB’nin ISO 14001’deki ilk 3 yıllık dönemi 19 Aralık 2009’da dolacaktır. Banka ikinci dönem belgelendirme sürecine hazırdır ve ekip olarak bu sürecin heyecanını yaşamaktadır.*

* ISO Standartları gereğince, belgelendirme denetimi 3 yılda, belgenin devamlılık kontrol denetimi ise yıllık bazda yapılmaktadır.

ISO 14001 sertifikasyonunu ile taçlandırılan TSKB Çevre Yönetim Sistemi yaklaşımı ve ilkeleri
— müşteriler, paydaşlar ve kamuoyuyla yoğun olarak paylaşılmakta;
— hizmet ve ürün sunum sürecinde uygulanmakta;
— Banka’nın çevreye doğrudan etkilerini azaltmaya yönelik sistemli faaliyetlerine kılavuzluk etmektedir.

TSKB’de ÇYS’nin kuruluşu, Banka üst-orta yönetiminin bankacılıkta çevre ve risk yönetimi konularında bilgilendirilmesi ve sürece dahil edilmesini hedefleyen bir dizi toplantı kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıların ilki 2005 yılının Nisan ayında yapılmıştır.

TSKB’de Çevre Yönetim Sistemi’nin kuruluş süreci
Aşama Gerçekleştirilen çalışmalar Sonuç
I. Aşama Başlangıç ve ilk tespitler – Banka ÇYS ekibinin çekirdeğini oluşturacak ekip tarafından gerçekleştirilen ilk çalışmada, ÇYS’nin yapısı, insan kaynağı ve proje yaklaşımı ele alınmış ve ilk esaslar belirlenmiştir.
Veri toplama ve ÇYS yapısının geliştirilmesi –  I. Aşamanın 2. çalışmasında öncelikli olarak ÇYS’nin ihtiyacı olacak verilerin TSKB bünyesinden nasıl derleneceği ve ÇYS’nin temel bileşenleri saptanmıştır.
Çevresel risklerin tanımlanması – Bu çalışmada ÇYS’nin gereklerine uygun TSKB’nin tüm ürün ve hizmetleri analiz edilerek TSKB Çevre Riskleri tanımlanmıştır. Aynı kapsamda TSKB Kredi Riskinin analizi ve etüdü için nasıl bir yöntem izleneceği değerlendirilmiştir.
Projeye ilişkin ilk tespitler, ÇYS’nin yapısı ve risklere ilişkin bulgular TSKB yönetimine sunulmuş ve tartışılmıştır.
II. Aşama Çevre ve risk yönetimi programı – Önceki çalışmalardan elde edilen bulguların ışığında çevre ve risk yönetim programı oluşturulmuştur. Kredilendirme faaliyetinden kaynaklanan çevre riski için ERET altyapısı oluşturulması kararlaştırılmıştır.
Yönetim sistemi – Yönetim sistemi dokümantasyonu tamamlanmıştır. Bu kapsamda TSKB Çevre Politikası, TSKB Çevre Prosedürleri, TSKB El Kitabı, Temel Amaçlar ve Hedefler oluşturulmuştur.
Programın uygulanması ve sistem dokümantasyonu tamamlanmış ve TSKB yönetimine bilgi aktarılmıştır.
III. Aşama Eğitim ve denetim – İlgili çalışanlar ÇYS kapsamında nasıl çalışacakları ve sistemi geliştirmek adına neler yapacakları konularında eğitime tabi tutulmuşlardır. Benzer şekilde Banka’nın teftiş kadrolarına ÇYS hakkında eğitim sunulmuştur.
Teftiş, önleyici ve düzenleyici aksiyonlar –  TSKB’nin İstanbul’daki genel merkezinde bir ilk çevre denetimi gerçekleştirilmiştir. Denetim sırasında önleyici ve düzenleyici aksiyonlar, çalışanların katılımıyla tespit edilmiştir.
Teftiş gerçekleştirilmiş ve ilk eğitim çalışmaları tamamlanmıştır.
IV. Aşama Yönetimin değerlendirmesi – Teftiş sonuçlarıyla önleyici ve düzenleyici aksiyonlar Banka en üst yönetiminin katılımıyla birlikte değerlendirilmiş ve iyileştirici konular ele alınmıştır. Sonuçlar yönetimle birlikte değerlendirilmiş ve eğitime katılan çalışanlara sertifikaları sunulmuştur.

TSKB’de ÇYS yapısının kurulması 18 ay sürmüştür. Yukarıda özetlenen her aşama sonrasında TSKB Üst Yönetimi gelişmeler ve bir sonraki adımlar hakkında bilgilendirilmiş ve görüşlerine başvurulmuştur. TSKB Üst Yönetimi’nin ÇYS’nin kurulması ve geliştirilerek yaşatılmasında çok büyük katkısı bulunmaktadır. 

TSKB,  çevresel yaklaşımını eğitim çalışmaları ile yoğun olarak desteklemiştir.

ÇYS’den önce:
  • IPAP (Endüstriyel Kirlilikle Mücadele Projesi) Kredisinin kullandırımı esnasında KfW tarafından Banka’nın proje değerlendirme ekibine çevresel duyarlılığı artırmaya yönelik teknik destek programı sunulmuştur. Bu kapsamda, yaklaşık 2 yıl süreyle çevresel kapasite geliştirme programı uygulanmıştır.
  • IFC tarafından düzenlenen “Finansal Kurumlar için Çevresel Risk Yönetimi”; Dünya Bankası tarafından düzenlenen FI Safeguards Training Workshop’u ile IFC’nin Environmental and Social Assessment Tool (ESAT) programının geri bildirim grubuna katılım sağlanmıştır.

ÇYS’nin kurulması sürecinde:
  • Banka Çevre Yönetim Ekibi ÇYS’nin yukarıda özetlenen tüm kuruluş aşamalarında yer almış, 8 farklı tarihte düzenlenen workshoplara katılmıştır. 
  • Banka Teftiş Kurulu üyeleri “ÇYS iç denetim” eğitimi almıştır.
  • ERET’in yapılandırılması aşamasında, çevre danışmanlarınca Mühendislik Departmanının tüm üyelerine özel bir eğitim çalışması verilmiştir. ERET, Mühendislik Departmanının da interaktif katılımı ile hazırlanmıştır.
  • Çoklu oturumlar halinde organize edilen çevresel farkındalık eğitimine tüm Banka çalışanları katılmıştır.

ÇYS’nin kurulmasından sonra:
  • Çevre, ISO 14001, İklim Değişikliği, Sürdürülebilir Yaşam konularında TSKB çalışanlarına düzenli eğitimler verilmektedir.
  • Mühendislik Departmanı çevresel değerlendirme konusunda sürekli olarak eğitim almaktadır. 
  • AFD tarafından verilen Enerji Verimliliği Eğitimi alınmıştır.
TSKB çalışanları için: İklim Değişikliği Semineri

4 Aralık 2008 tarihinde TSKB Konferans Salonu’nda, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Bölümü öğretim görevlisi Doç. Dr. Barbaros Gönençgil tarafından "Doğal Süreçler Açısından İklim Değişikliği ve İnsan" konulu bir seminer gerçekleştirilmiştir. İklim değişikliği konusunda TSKB çalışanlarının bilgi düzeyine önemli oranda katkıda bulunan ve interaktif bir şekilde gelişen seminere yaklaşık 100 kişilik bir katılım gerçekleşmiştir.


İklim Değişikliği Semineri
Görseli büyük görmek için üzerine tıklayınız.

2008–2009 yıllarında ayrıca...
28 Kasım 2008 – Yangın Bilinçlendirme Semineri
28 Mayıs 2009 – İklim Değişikliği ve TSKB
20 Ekim 2009 – ISO14001 Bilinçlendirme Semineri yapılmıştır.

ÇYS’nin kurulmasını takiben Çevre Politikasını ilk kez 1 Haziran 2006’da yayınlayan TSKB, aradan geçen üç yıl içinde üstlendiği yeni sorumluluklar ve yenilenmiş misyonu doğrultusunda Çevre Politikasını 2009 yılında yenilemiş ve kamuoyuyla paylaşmıştır.

TSKB Çevre Politikası için tıklayınız

Faaliyetlerinden kaynaklanan doğrudan ve dolaylı riskleri en aza indirmeyi hedefleyen TSKB çevresel konuların dünyanın geleceği açısından ciddi bir tehdit oluşturduğuna inanmaktadır.

ÇYS, TSKB’de yaşayan ve her geçen dönem gelişmeye devam eden bir sistemdir.

Banka, ÇYS çalışmaları kapsamında süreç ve prosedürleri tanımlamış, Çevre El Kitabı ile TSKB Çevre Amaçları ve Programını oluşturmuştur.
TSKB’de ÇYS ve ISO14001 kapsamında yürütülen faaliyetler yıllık bazda programlanmaktadır. ÇYS’nin yapısı ve performansı yılda en az bir kere olmak üzere, TSKB üst yönetimince gözden geçirilmektedir. Banka aynı zamanda kurumsal web sitesini ÇYS kapsamında yürüttüğü faaliyetler hakkında paydaşlarını ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla sistematik olarak kullanmakta ve ilgili bölümlerin güncelliğini sağlamaktadır.

ÇYS ile birlikte TSKB binalarının tüm parametreleri (asansör bakımı, jeneratör ölçümleri, taşıtların gaz emisyonları, mutfak atık yağları, yangın söndürme cihazları, deprem güvenlik sensörleri, kullanılan piller, cam, metal ve bilgisayar atıkları vs.) daha sistematik kontrol edilir hale gelmiştir.

TSKB Çevre Yönetim Ekibi
Çevre Yönetim Ekibi, TSKB’de ÇYS’nin devamlılığını sağlamakla sorumludur. Çevre Yönetim Ekibinin temeli 2005 yılında kurulmuş bulunan ÇYS çalışma grubunda atılmıştır. Bu ekip TSKB’nin farklı birimlerinden temsilcileri bünyesinde toplamış olup zaman içinde ÇYS proje ekibine dönüşmüştür. TSKB’de ÇYS’nin kuruluş çalışmalarının tamamlanması ile birlikte aynı ekip TSKB’nin Çevre Yönetim Ekibi olarak görev almıştır.

Ekip, doğrudan Genel Müdür’e bağlı çalışan TSKB Çevre Temsilcisinin (Aynı zamanda TSKB Mühendislik Grup Yöneticisidir.) koordinasyonunda faaliyet göstermektedir.


Soldan sağa: Sercan Karaman, Itır Özmen, Canan Coşkun, Coşkun Kanberoğlu, Nesrin Beyer, Hülya Kurt, Öjen Arslanyan, Gürkan Gürbüz, Berna Sahillioğlu, Meltem Gülsoy, Murat Özcanlı

TSKB Çevre Yönetim Sistemi organizasyon şeması


* Bu görev, TSKB Organizasyon Şemasında, doğrudan Genel Müdür’e bağlı olarak yürütülmektedir.

Mühendislik Departmanı ÇYS’nin temel taşlarından birini oluşturmaktadır.
8 mühendisin görev aldığı Mühendislik Departmanı TSKB’yi Türk bankacılık sektöründe özel bir noktada konumlamaktadır. 

Mühendislik Departmanı yenilenebilir enerji projeleri başta olmak üzere proje değerlendirmesi konusunda geniş deneyim ve bilgi birikimine sahiptir. Mühendislik Departmanı proje değerlendirme sürecinde diğer teknik konuların yanında çevre konularının ele alınmasından da sorumludur. Kredi raporlarının hazırlanması sürecinde, proje mühendisinin tesis ziyaret ve incelemesi gerçekleştirilerek çevresel etkiler yerinde gözlenmekte; ÇED Yönetmeliği ve ilgili yasal mevzuat dikkate alınarak tesisin ve/veya projenin çevresel ve sosyal olarak konumlanmasını ve devamında gerekli çevresel raporlaması yapılmaktadır.

Dünya Bankası, AYB, CEB, KfW ve IFC gibi uluslarüstü kurumlarla geliştirdiği yakın iş birliği TSKB’nin uluslararası uzmanlarla yakın bir iş birliği içinde çalışmasına olanak tanımakta, Banka çalışanlarının yetkinliklerini daha da geliştirmelerine olanak sağlamaktadır.

TSKB, Mühendislik, İktisat, Pazarlama ve Proje Finansmanı Departmanları yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, çevre, sürdürülebilir gelişme, karbon salımı ve iklim değişikliği konularında kendileri ile ilgili eğitim programlarına, konferanslara ve çalıştaylara sürekli olarak katılmaktadırlar. 

İçsel kapasitesinin, sürdürülebilir bankacılığın anahtarı olduğuna inanan TSKB, ulusal piyasadan uzmanların katılımıyla, iklim değişikliği ve küresel ısınma konularında, çalışanlarına yönelik iki bilgilendirme toplantısı düzenlemiştir. TSKB sürdürülebilirlik konusunda içsel kapasiteyi inşa etmenin uzun vadeli bir iş olduğuna inanmaktadır ve bu konudaki çabalarını sürdürmeye kararlıdır.

TSKB’nin ÇYS dokümantasyonu denetime açıktır.
TSKB’nin çevresel etkilere yönelik raporlamaları, prosedürleri ve kayıtları her türlü ulusal ve uluslararası denetime açıktır. Bu bilgiler, Türkçe’nin yanı sıra İngilizce olarak özel bir dizinde ve elektronik kayıt olarak tutulmaktadır.

TSKB’nin acil durum planları da güncel olarak tutulmakta ve belli periyotlarda test edilmektedir. Bu planlarda acil bir durumda işin sürekliliğini sağlamakla görevli TSKB çalışanları belirlenmiş ve sorumlulukları tayin edilmiştir.