TSKB 2024 Entegre Faaliyet Raporu

İklim krizi her geçen dönem yeni boyutlar arz ediyor, ortaya çıkan yıkıcı sonuçların sıklığında artış gözleniyor. Sürdürülebilirlik ve ÇSY konularında örnek uygulamaları ile ön plana çıkan TSKB’nin bu alandaki yolculuğunu ve bugün ulaşılan noktayı yorumlar mısınız?

Öncelikle, iklim krizinin etkilerine dair birkaç güncel bulgu ile başlamak isterim. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), altı uluslararası veri setine dayanarak 2024’ün kayıtlardaki en sıcak yıl olduğunu yakın zamanda doğruladı. Son on yıl 2015-2024, kayıtlardaki en sıcak on yıl olurken, yüksek olasılıkla küresel ortalama sıcaklığın 1850-1900 ortalamasının 1,5°C üzerinde kaydedildiği ilk takvim yılını da geride bıraktık. 2024’te, kara ve deniz yüzey sıcaklıkları ile okyanus ısısında olağanüstü artışlar gözlemlendi. Tüm bu bulgular, Paris Anlaşması’nın uzun vadeli sıcaklık hedefinin hala geçerli olduğunu ancak dünyamızın ciddi tehlike altında olduğunu işaret ediyor. Bu ve benzeri sayısız bilimsel veriyi irdeledikçe güncel durum hakkında bilgi sahibi oluyor ve iklim eylemi bağlamındaki küresel çabanın ve katkının hızla artırılmasının gereğini açıkça görüyoruz.

Türkiye ekonomisinin gelişim yolculuğunda özel bir yere sahip olan TSKB, 1980’li yıllarda kredi değerlendirme süreçlerine çevresel faktörleri ekleyerek Türkiye’de bir ilke imza atarken, sürdürülebilir bankacılığın da temellerini attı.

Kuruluşundan itibaren ileri görüşlü ve vizyon sahibi bir banka olarak farklılaşan TSKB, 2000’li yıllarla gerek iş birliği içinde çalıştığı uluslararası finansal kurumların talepleri gerek piyasada gelişen mega trendlerin etkisi ile sürdürülebilirliği içselleştirmeye, her yönüyle uygulamaya ve yeni zirvelere taşımaya başladı.

Sürdürülebilir bankacılık alanında hayata geçirdiğimiz sayısız atılımın ve imza attığımız uluslararası inisiyatiflerin yanı sıra kaynak aktardığımız projeler ile ekonomik döngüde yer alan binlerce kurum ve kuruluşa örnek olduk ve dokunduk. TSKB bu süre zarfında küreselde ve yerelde sürdürülebilirlik dendiğinde akla ilk gelen bankalardan ve saygın referans noktalarından birine dönüştü.

Sürdürülebilir finans alanındaki güçlü konumumuzu ve ürettiğimiz etkiyi net bir şekilde görmek adına, 2024 sonu itibarıyla sürdürülebilirlik hedeflerimizde ulaşmış olduğumuz gerçekleşmelerimizden birkaç örnek paylaşmak isterim. Raporlama döneminde Bankamızın toplam kredi portföyünde SKA bağlantılı kredilerin payı %92, iklim ve çevre bağlantılı SKA’lara katkı sağlayan kredilerin payı ise %58 olarak kaydedildi.

SKA bağlantılı finansman büyüklüğünü 2030 yılına kadar 10 milyar ABD dolarının üzerine çıkarmayı hedefleyen TSKB, 2024 itibarıyla 5,2 milyar ABD doları toplam finansman hacmine ulaşarak hedefinin %52’sini gerçekleştirdi. Bu hedefe 2024 yılında net katkımız 1,8 milyar ABD doları oldu. Benzeri hedefler ve gerçekleşmeler raporumuzun ayrı bölümlerinde detaylı olarak ele alınmaktadır.

Kalkınma bankacılığı alanında hizmet sunan TSKB için sürdürülebilirlik ana akım iş yapış biçimi ve paydaşlarla ilişkileri şekillendiren temel felsefe olmanın ötesinde ürün ve hizmetler ile kilit önem taşıyan danışmanlık kasının temel odağını oluşturuyor.

2025 ve sonrasında da sürdürülebilir finansman alanında belirlediğimiz hedeflerimize artan oranda odaklanacak, yeni küresel ilişkiler tesis edecek, çevresel ve sosyal eksenlerde pozitif etki üretecek yatırımların finansmanına kararlıkla devam edeceğiz. Bu süreçte kredilendirme kanalımızın yanı sıra, yatırım bankacılığı, sermaye piyasaları ve danışmanlık iş kollarımızı ve bu alanlarda inşa ettiğimiz yetkinliklerimizi Türkiye’nin ve özel sektörün yeşil dönüşümünü desteklemek adına etkin bir şekilde kullanacağız. Güçlü finansal ve finansal olmayan sermaye öğelerimiz, bu hedefimize ulaşmamız için bize önemli bir kaldıraç sunmaktadır.

Uluslararası ÇSY derecelendirme kuruluşları ve endeksler kapsamında ÇSY performansınızı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu çalışmalar raporlama yaklaşımlarınızı etkiliyor mu?

Sürdürülebilirlik endeksleri, şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetsel performans ölçütlerine odaklanır. Dinamik yapıları ile yatırımcıların ÇSY risklerini bertaraf ederek sürdürülebilir portföyler oluşturmasında ve doğru yatırım kararları vermelerinde kritik roller oynar.

TSKB, 2024 yıl sonu itibarıyla 7 uluslararası endekste yer aldı. 30 Ekim 2024 itibarıyla Sustainalytics tarafından 7,4 ÇSY Risk Notu ve 70,9 ÇSY Yönetim Notu ile değerlendirilen Bankamız, Türkiye’de 1., 98 global kalkınma bankası arasında 15., global bankacılık sektöründe 18., Sustainalytics tarafından değerlendirilen 15 bine yakın kurum arasında ise 70. sıraya yerleşti.

Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi’nde işlem gören TSKB, LSEG ÇSY değerlendirmesinde 85 puan ile endeksteki yerini geliştirerek Türkiye’deki en iyi bankalar arasında değerlendirildi. SAHA Rating tarafından yapılan kurumsal yönetim derecelendirme çalışmasının sonucunda, 18 Ekim 2024 itibarıyla TSKB’nin Kurumsal Yönetim Derecelendirme Notu %96,55’ten (10 üzerinden 9,66) %96,67’ye (10 üzerinden %9,67) yükseldi. Yerli ve uluslararası platformlarda ÇSY performansımızın yüksek dereceler ile teyidini, bu bağlamdaki istikrarlı performansımızı işaret etmesi açısından değerli ve önemli buluyoruz.

Önümüzdeki dönemde de ÇSY derecelendirme ve endekslerini performansımızın küresel ve yerel ölçeklerde, kıyaslanabilir ve şeffaf bir şekilde izlenmesi adına değerlendirmeye devam edeceğiz. Ek olarak sürdürülebilirlik performansı iletişimini geliştirmeye ve daha da önemlisi her zaman olduğu gibi devreye girecek yeni düzenlemeleri eksiksiz uygulamaya kararlıyız.

TSKB, ilk adım olarak 2022 yılında Net-Sıfır Bankacılık Birliği’ne üye oldu. 2023’te ise Bilim Temelli Hedefler Girişimi’ne emisyon hedeflerini taahhüt etti. Günün koşullarına ve gelişmelere bağlı olarak güncellediğiniz sürdürülebilir finans stratejiniz ve gelecek hedefleriniz hakkında neler paylaşmak istersiniz?

Sürdürülebilir finans alanında çığır açan bir girişim olan Net-Sıfır Bankacılık Birliği, 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşma konusunda küresel çapta önde gelen bankaları ortak bir taahhütte bir araya getiriyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı Finans Girişimi (UNEP FI) çatısı altında hayat bulan bu ittifak, bankacılık sektörünün küresel iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesinde önemli bir adım teşkil ediyor. Katılımcı bankalar, ara hedefler belirleme, şeffaf stratejiler geliştirme ve ilerlemeyi açıklama gibi güçlü iklim eylemlerine taahhütte bulunuyor.

Bankamız Net-Sıfır Bankacılık Birliği imzacısı olduktan sonra, Bilim Temelli Hedefler Girişimi’nden emisyon yol haritasını oluşturan hedefleri bağlamında onay aldı. Hedeflerimize yönelik detaylar, raporumuzun ilgili bölümlerinde yer alıyor. Burada küçük bir parantez açarak, Net-Sıfır Bankacılık Birliği taahhüdümüz ve SBTi hedeflerimiz doğrultusunda 2035 yıl sonuna kadar kömür finansmanını sonlandıracağımız taahhüdümüzü hatırlatmak isterim. Bankamız, bu taahhüdümüzün devamında İklim Değişikliği ile Mücadele ve Uyum Politikamızı kömür yakıtlı termik santralleri ve elektrik üretimi amacıyla kömür madenciliği alanlarında yapılacak ilave kapasite artışı yatırımlarında yer almayacağına dair kararını kapsayacak şekilde güncelledi ve kamuoyuyla paylaştı.

Gelecek dönem hedeflerimize tüm paydaşlarımız ile yürüttüğümüz etkin iletişimle hep beraber ulaşacağımıza inanıyoruz. Ulusal ve uluslararası inisiyatif ve düzenleyici kuruluşların çalışma gruplarında aktif katılım sağlayarak hem kapasite geliştirme fırsatı buluyor hem de deneyimlerimizi paylaşarak potansiyel iş birliklerini değerlendiriyoruz. Başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK ve Kamu Gözetimi Kurumu gibi kamu ve düzenleyici kuruluşlar ile Ulusal Yeşil Taksonomi, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları ve Yeşil Varlık Oranı Tebliği taslaklarının geliştirilmesi ve uygulamasına yönelik çalıştaylara katılım sağladık.

Ağustos ayında Sürdürülebilir Finans Çerçevemizi Uluslararası Sermaye Piyasaları Birliği (ICMA) tarafından yayımlanan en güncel prensipler, piyasa dinamikleri ve iyi uygulama örneklerini dikkate alarak güncelledik. Dünya’da ilk uygulamalar arasında yer alarak çerçeve dokümanımıza geçiş finansmanı boyutunu entegre ettik ve Türkiye’de bu kapsamda ikinci taraf görüşü alan ilk kurum olduk. Böylece önümüzdeki dönemde yüksek emisyonlu sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerimizin yeşil yatırımlarına geçiş finansmanı boyutu ile destek olabileceğiz.

TSKB’de kalkınma ve yatırım bankacılığı alanında ihtisaslaşmış insan kaynağı, bilgi birikimi, odaklı yaklaşım ve köklü uluslararası iş birliklerinden güç alıyor, finansman ve danışmanlık çözümlerimizle Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınması için çalışıyoruz. 2024 yılında gerçekleştirdiğimiz organizasyonel güncellemeler ile İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Yönetimi Müdürlüğü’nü kurduk.

İnanıyorum ki attığımız her adım, 20 yılı aşkın bir süredir inşa etmekte olduğumuz sürdürülebilirlik bilgi birikimimizi ve iş yapış yetkinliklerimizi güçlendirecek ve bize motivasyon kaynağı oluşturacaktır.

Bu vesileyle, uzun soluklu ve geleceğe odaklı sürdürülebilirlik yolculuğumuzda bizimle takımdaşlık ve yol arkadaşlığı yapan iç ve dış tüm paydaşlarımıza saygılarımı sunarım.

MERAL MURATHAN

Genel Müdür Yardımcısı ve Sürdürülebilirlik Lideri