Veri Merkezleri Ne İster?

Veri merkezleri, yapay zekâ uygulamalarının artan kullanımı ile gündemde kalmaya devam ediyor. Bu doğrultuda küresel olarak veri merkezlerine yapılan yatırımlar 2024 yılında 2022’ye kıyasla iki katına çıkarak 500 milyar dolar olurken, yatırımların 2030 yılında 800 milyar dolara ulaşması bekleniyor^[1]. Artan yatırımlar ile birlikte elektrik talebi, veri merkezlerinin en önemli “isteklerinden” biri olarak karşımıza çıkıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2024 yılında veri merkezlerinin elektrik talebinin toplam küresel elektrik tüketiminin %1,5’ini oluşturarak 416 teravatsaate (TWh) ulaştığını belirtiyor^[2]. Bu tüketim değeri 2020 yılına göre %34,2’lik bir artışa işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde ise veri merkezlerinin elektrik tüketiminin artmaya devam etmesi beklenirken, tüketimin 2030’da 946 TWh, 2035’te ise 1.193 TWh’e olacağı öngörülüyor. IEA, yapay zekâ adaptasyonunun daha hızlı arttığı ve dijital uygulamaların daha yaygın kullanıldığı “Hızlı Artış Senaryosu”nda ise tüketim değerlerinin 2035’te 1.700 TWh’i aşabileceğini tahmin ediyor. Bu tahminlerin küresel olarak artan elektrifikasyon, elektrikli araç satışları ve klima kullanımı gibi unsurlar ile birlikte dikkate alınması, veri merkezlerinin elektrik tüketiminin karşılanmasının ve etkin olarak çalışmasının önündeki olası zorlukları da beraberinde getiriyor.

Halihazırda veri merkezlerinin yaşadığı iki ayrı zorluk öne çıkıyor: bağlantıdaki gecikmeler ve sistem dengesindeki bozulmalar. Örneğin Google, ABD’de planladığı veri merkezlerine yönelik en büyük sorunun şebekeye bağlanmadaki gecikme olduğunu ve bekleme sürelerinin on yılı aşkın bir süreye ulaştığını belirtiyor^[3]. Benzer şekilde, Avrupa’da elektrik şebekelerine bağlantı sürelerinin uzunluğunun, Amazon’un bölgede planladığı veri merkezlerini genişletme projelerini zorlaştırdığı görülüyor^[4]. Bununla birlikte, sisteme bağlı veri merkezlerinin yüksek ve değişken elektrik tüketimi, sistemin dengelenmesini de zorlaştırarak şebekenin kesintisiz bir şekilde çalışmasını etkileyebiliyor. Kesintisiz şebeke için ise yatırım ihtiyacı dikkat çekiyor. 2025 yılında şebekeye yönelik yatırımlar %17’lik yıllık artış ile 483 milyar dolara ulaşırken, bu artışta veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının yarattığı baskıya da dikkat çekiliyor^[5]. Ayrıca, şebekelerin tedarik zincirinde enflasyon ve artan maliyetlerin de dar boğazlar yarattığı gözlemleniyor. Özellikle, kablo, transformatör ve temel malzemeler gibi teknik ekipman maliyetlerindeki yükseliş, tedarik zincirinin zorlanmasına sebep oluyor^[6].

Bu tartışmalar veri merkezlerinin tek “isteğinin” elektrik tüketimlerinin karşılanması olmadığını gösteriyor. Asıl ihtiyaç tüm tedarik zincirlerini dikkate alan bir planlama. Planlamanın ilk adımında şebekeye yapılacak yatırımlar ile bağlantı taleplerinin karşılanmasındaki gecikmelerin önüne geçilmesi bulunuyor. Ayrıca, izin ve bağlantı sürelerinin kısalması mevzuat düzenlemelerini gerektiriyor. Veri merkezlerinin öz tüketimine yönelik santral kurulumları da gündeme gelirken, bu santrallerde yenilenebilir enerji kaynakları ve depolama tesisleri ile birlikte yapay zekâ uygulamalarının ön planda olacağını söyleyebiliriz.

[1] IEA, 2025. https://iea.blob.core.windows.net/assets/de9dea13-b07d-42c5-a398-d1b3ae17d866/EnergyandAI.pdf

[2] IEA, 2025. https://iea.blob.core.windows.net/assets/de9dea13-b07d-42c5-a398-d1b3ae17d866/EnergyandAI.pdf

[3] Reuters, 2026. https://www.reuters.com/business/google-says-us-transmission-system-is-biggest-challenge-connecting-data-centers-2026-01-14/

[4] Reuters, 2026. https://www.reuters.com/sustainability/boards-policy-regulation/power-grid-delays-challenge-amazons-data-center-expansion-europe-2026-02-03/

[5] BNEF, 2025. https://about.bnef.com/insights/finance/energy-transition-investment-trends/

[6] IEA, 2025. https://iea.blob.core.windows.net/assets/1c136349-1c31-4201-9ed7-1a7d532e4306/WorldEnergyInvestment2025.pdf